Beroepsorganisaties en verenigingen

Kermisexploitanten verenigden zich pas vrij laat in beroepsorganisaties. De eerste, Freundschaft, werd gesticht in 1858.

Aan het eind van de 19de eeuw begonnen kermisondernemers zich te verenigen in beroepsorganisaties. In 1858 ontstond in Pirmasens de Freundschaft, Duitslands oudste kermisvakbond. Vele andere Duitse vakverenigingen volgden in de jaren tachtig van die eeuw. Die hadden echter allemaal een plaatselijk karakter. Maar Klim-Bim, opgericht in 1883, bleek meer dan een lokale vakbond. Binnen een jaar had Klim-Bim 3000 leden, zelfs uit het buitenland. De latere Verein Reisender Schausteller und Berufsgenossen (Vereniging van Reizende Artiesten en Beroepsgenoten) was de voorloper van de huidige beroepsverenigingen. In 1923 werd het Reichsverband Ambulanter Gewerbetreibender (Nationale Organisatie van Reizende Zakenmensen) opgericht. De eerste editie van Komet, het eerste professionele tijdschrift voor kermisondernemers, verscheen in 1883 in Pirmasens. Dat blad doet het nog steeds goed. In Engeland werd in 1889 de UK Van Dwellers Association, tegenwoordig Showmen’s Guild of Great Britain (Gilde van Kermisondernemers in Groot-Brittannië) gesticht. Een belangrijk Brits vakblad is World’s Fair. In Italië werd in 1888 de Società Internazionale di Mutuo Soccorso (Internationale Vereniging voor Wederzijdse Hulp) opgericht. In 1947 ontstond in Rome de Associazione Nazionale Esercenti Spettacoli Viaggianti (Nationaal Genootschap van Reizende Kermisexploitanten en Ondernemingen). Dat genootschap is nauw verwant met de Associazione Generale Italiana dello Spettacolo (Algemene Italiaanse Vereniging van Kermisexploitanten). Het vakblad van de Italiaanse kermislieden heet Spettacolo Viaggiante d’Italia. Het verscheen voor het eerst in 1948. De eerste Nederlandse vakbond van kermisexploitanten was Ons Belang. Die werd in 1899 in Amsterdam opgericht. In 1952 ontstond de opvolger ervan, de Nationale Bond van Kermisbedrijfhouders. In Bergen op Zoom zag in 1922 de NKB, Nederlandse Katholieke Bond van Kermisvakgenoten, het licht. Die werd in 1967 omgevormd tot de Nederlandse Kermis Bond, een lekenorganisatie. Een bekend Nederlands kermisvakblad is De Komeet.

Groepsportret van het Reichsverband Ambulanter Gewerbetreibender, een Duitse vakbond van kermisexploitanten. Die werd in 1923 in Berlijn opgericht. De foto werd in 1928 gemaakt op de trappen van de Dom in Keulen.

De Nederlandse Vereniging van Kermis Vakgenoten.

De Rooms-Katholieke Bond van Kermis Vakgenoten werd in 1921 opgericht in Bergen op Zoom.

Verslaggever Malcolm Farrelly vent World’s Fair uit op de kermis in Hull, 1997. Deze wekelijkse krant werd in 1904 opgericht.

Vier verschillende koppen van Der Komet.

De eerste editie van Der Komet verscheen in 1883.

Programma van een speciaal voor de vrouwen van kermisexploitanten georganiseerde feestavond. De eerste van deze jaarlijkse bijeenkomsten vond in 1954 plaats.

Het briefhoofd van The Showmen’s Guild.

De Komet Kalender, het handboek van de Duitse kermisexploitanten.

Een bladzijde uit de Komet Kalender voor 1911.