Huisvesting

Woonwagens waren vroeger eenvoudige houten karren. Tegenwoordig reizen kermisexploitanten in stacaravans die van alle gemakken zijn voorzien.

Op weg van de ene kermis naar de andere nemen kermisexploitanten hun eigen behuizing mee. Ook vroeger al wisten ze heel slim alles in een kleine ruimte te proppen: bedstee, fornuis, een zithoek. Het reisde allemaal mee. De huidige vervoermiddelen zijn een stuk moderner. Veel exploitanten hebben enorme wagens. Sommige daarvan hebben de commerciële ruimte en de woonvertrekken onder één dak. Andere zijn luxueuze stacaravans. Ze bieden voldoende ruimte, en de meeste zijn van alle moderne gemakken voorzien. Sommige bedrijven, zoals Cuoghi Marangoni’s CMC in het Italiaanse Bergantino, specialiseren zich in het bouwen van wagens voor kermisexploitanten. Die worden geleverd met grote woon- en slaapkamers, compleet ingerichte keukens en weelderige badkamers. Er zijn er die € 450.000 kosten. Maar natuurlijk heb je ook eenvoudiger modellen.

Kermisexploitanten zijn erg vindingrijk: deze bus is omgebouwd tot een woonwagen. De foto werd omstreeks 1970 gemaakt.

Woonwagens voor een woonkazerne. Deze foto werd in de jaren veertig van de vorige eeuw in Italië gemaakt, waarschijnlijk in een buitenwijk van Milaan.

Deze moderne woonwagen werd gebouwd in Bergantino (Italië).

De woonwagen van de familie Turner, ergens in Yorkshire in 1903. Wilfred en Jane Turner schermden de zijkant van hun wagen af met een zonnescherm om te voorkomen dat de lak op de verf in de zon af zou bladderen.

Walter en Renee Marshall en een poedel in hun mobiele woning. Walter Marshall is eigenaar van W. Marshall Amusements, vader van Sandra Marshall en ex-voorzitter van de afdeling Yorkshire van het Showmen’s Guild of Great Britain.

Het leven in een woonwagen omstreeks 1920. Links zien we hoe kermisexploitanten hun rondreis voorbereiden. Rechts bereidt een vrouw de maaltijd.

Een rondje brandewijn!

Deze scène speelt zich af in de buurt van de poolcirkel. De noordelijke landen waren geen onbekend terrein voor reizende kooplui en kermisexploitanten. Al in de 12de eeuw was er een levendig verkeer. Er werd gehandeld in hout, huiden, koper, ijzer, teer en vis. Drukke markten zijn natuurlijk altijd aantrekkelijk voor kermismensen. Op deze afbeelding zien we een ontmoeting tussen kermisexploitanten en kooplieden, waarschijnlijk bonthandelaren.

Christopher Hughes tekende de kermis van Marlborough in Engeland in 1913. De woonwagens staan gezellig op een kluitje. Deze plaatselijke baantjeskermis bestaat overigens nog steeds.

De Ganzenkermis in Nottingham in 1993, met de woonwagens van de kermisexploitanten vooraan.

Een mobiel dorp in Nottingham, in 1993.

De kermis van Nottingham in 1996: woonwagens in de schaduw van een achtbaan.

J. Studt was de trotse eigenaar van een bijzonder weelderige woonwagen. Deze afbeelding dateert uit 1909.

We zien hier de woonwagen van J. Studt van binnen. Zoals je kunt zien waren deze wagens vaak zeer rijk ingericht.