Curiosa en exotica

Eeuwenlang was de kermis dé plaats waar je je nieuwsgierigheid kon bevredigen. Met de komst van moderne communicatiemiddelen echter zijn zulke typische kermisattracties als rariteitenkabinetten verdwenen.

Tegenwoordig zijn we gewend aan informatiebronnen als internet, radio en televisie. Tot ver in de 20ste eeuw echter moest Jan met de pet op de kermis zijn om iets te weten te komen over dingen van ver buiten zijn woonplaats. Er waren ‘vreemde’ kermisattracties, als kabinetten met wassenbeelden en rariteiten. Daar kon je zien hoe beroemde mensen er uit zagen. Of kijken naar Chinezen, dames met baarden, dwergen, pygmeeën of Siamese tweelingen. Ook werden er apen op sterkwater, giraffen of vijfpotige schapen tentoongesteld. Dergelijke publiekstrekkers verdwenen toen bibliotheken, dierentuinen en musea voor iedereen toegankelijk werden. Dierentemmers zie je ook niet meer op de kermis. Die zijn naar het circus verhuisd.

Staalgravure van mevrouw Josephine Fortune Clofullia, Dame met Baard. Je vraagt je af waarom ze niet ook een snor liet staan. De prent komt uit het boek Gleason’s Pictorial Drawing Room Companion dat rond 1860 verscheen.

Een vlooiencircus. Dit theater werd geëxploiteerd door de heer Bertolotte de Bendres.

De Menagerie van Bostock & Wombwell op het marktplein van Nottingham tijdens de kermis van 1906.

We zien hier een Italiaans plaatje van een wassenbeeldenmuseum dat in een tempelachtig gebouw is ondergebracht. Het is waarschijnlijk een ontwerp voor het museum. Het meest beroemde wassenbeeldenmuseum nu is Madam Tussaud's.

De Menagerie van Bostock & Wombwell op het marktplein van Nottingham tijdens de kermis van 1906.

Acrobaten specialiseren zich in onnatuurlijke houdingen.

De misvormde Juffrouw Rosina verdiende haar kostje op de kermis.

Een dwerg die zich afvraagt of hij nou wel of niet zal roken.

Hier zien we een beroemde Siamese tweeling als kinderen en als jonge vrouwen. Deze tweeling is op veel kermissen te zien geweest.

De inwoners van Schneiders Dwergenstad.

Deze jonge negerin is niet alleen rooms-katholiek, maar ook erg harig.

Francesco Lentini uit Sicilië wist het niet te maken als voetballer.

Lionel, de Leeuwman, was toen hij nog maar 5 was al hard aan een bezoekje aan de kapper toe.

Tippler White presenteerde Barney en Joy Worth als het zwaarste getrouwde stel ter wereld. De foto werd in 1947 gemaakt op de kermis van Hull.

Rita Cauda trad op als Donna Cannone. Een foto uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Cauda, die niet minder dan 260 kilo woog, was een van de laatste menselijke vleesklompen die in Italië op de kermis werd tentoongesteld. Haar impresario was Gustavo Cottino, in zijn tijd een beroemde kwakzalver.

Antonietta was een van de sterren van de Italiaanse rariteitenkabinetten.

Een Duitse hongerkunstenaar. Hij werd geëxposeerd tussen 1898 en 1914. Naar verluidt bezochten in 1910 maar liefst 10.000 mensen zijn optreden in Turijn. De man vastte beroepsmatig. Hij leefde op een dieet van cafeïne en nicotine. Hij was getrouwd en had drie kinderen.

Aapmensen, in dit geval een vrouw, werden als curiosa in rariteitenkabinetten tentoongesteld. Meestal echter was het geen mens maar gewoon een aangeklede aap.