Op de kermis waren al sinds 1600 bizarre voorwerpen te zien, maar in de 19de eeuw kwamen er nog veel meer. Hoe gekker hoe beter.
In de 19de eeuw schoten anatomische en rariteitenkabinetten als paddenstoelen uit de grond. Die presenteerden de mafste dingen. Je kon er opgezette krokodillen zien, pygmeeënsperen of overblijfselen van beruchte misdadigers en dieren op sterkwater. Dergelijke collecties hadden iets quasi-wetenschappelijks. In de 19de eeuw begon men ook grote museum- en bibliotheekcollecties aan te leggen. Twee voorbeelden van rariteitenkabinetten in Nederland waren die van Vrolik en Koning. Het Koning Kabinet was een verzameling wassen beelden. Dit was de voorloper van Madam Tussaud’s.
Deze ‘zeemeermin’ werd tentoongesteld op de kermis te Bartholomew in 1830. Vreemde wezens werden heel vaak op de kermis getoond. Het publiek bleef zich verbazen over dergelijke gedrochten. Hoe afwijkender het getoonde was des te groter de belangstelling. Soms waren de tentoongestelde zaken inderdaad mysterieus maar soms gewoon bedrog.
Het wassenbeelden- en bioscooptheater van Manders van omstreeks 1900 liet zowel statische als levende mensen zien.
Deze wassen beelden tentoonstellingen waren niets in vergelijking met die van Tussaud. Kleinere rondtrekkende shows waren op kermissen populair. De wassen beelden stelden koninklijke personen, politici, beruchte misdadigers en belangrijke historische figuren voor. Uit de wassen beelden kwamen de etalagepoppen voort. Op het einde van de 19de eeuw nam de belangstelling voor de cinematograaf of de eerste bioscoop toe. De kermisexploitanten speelden hier op in door hun oude optredens te combineren met deze nieuwe trend. Met name de wassen beelden tentoonstelling leende zich voor zo’n combinatie.
In Duitsland baatte Chemise een anatomisch museum annex kunstgalerie uit.
Voor de ‘Grootste Pathologische en Anatomische Show’ in Nederland waren stalen zenuwen vereist. Het ‘machtig schouwspel’ trok in ieder geval heel wat bekijks.
We zien hier een Italiaans plaatje van een wassenbeeldenmuseum dat in een tempelachtig gebouw is ondergebracht. Het is waarschijnlijk een ontwerp voor het museum. Het meest beroemde wassenbeeldenmuseum nu is Madam Tussaud's.