Rariteitenkabinetten

Wie het breed heeft, laat het breed hangen. Wangedrochten waren heuse beroemdheden.

Als de naam Barnum een circusliefhebber niets zegt, welke dan wel? Phineas Taylor Barnum (1810-1891) was een van de grote impresario’s van de 19de eeuw. Hij presenteerde het publiek allerlei natuurwonderen en gedrochten, een aanbod dat al spoedig overal geliefd werd. Een van de dwergen die Barnum onder contract had was Charles Stratton. Die werd wereldberoemd als generaal Tom Thumb. Zijn succes leidde tot de lilliputtershows. Niet alleen dwergen trokken op de kermis veel volk, maar ook dames met baarden, dikke mensen, hongerkunstenaars, reuzen en Siamese tweelingen. In 1871 stichtte Barnum The Greatest Show on Earth, waarmee hij over de hele wereld reisde.

Prentpriefkaarten van rond 1930 met daarop de Dwergenstad (Liliputaner-Stadt) van de impresario Schneider.

Tot de 18de eeuw waren kleine mensen kostbare verzamelobjecten. Ze stonden bij Europese koningen in hoog aanzien, vooral als ze een harmonieus lijf hadden en geestig waren. Uitzonderlijk kleine of grote mensen hadden altijd iets geheimzinnigs. Iedereen kent immers de dwergen, kabouters en reuzen uit legenden en sprookjes. Kleine mensen werden lilliputters genoemd naar het kleine volkje uit het boek Gulliver’s Reizen van Jonathan Swift. Op de kermis lokten ze nooit afgrijzen of medelijden uit, maar juist bewondering en verrukking. Sommige kermisexploitanten, zoals Schneider, lieten hun lilliputters optreden in een miniatuurstad. De dwergen voerden circus- en variéténummers op. Daarbij droegen ze schitterende kleren.

De Dwergen Revue van Chaffer stelde minstens achttien lilliputters te werk.

John Lesters Dwergen Stad was een populaire attractie op de kermis.

Reuzen, dwergen, vrouwen met baarden, dieren op sterkwater of als skelet, werden tentoongesteld in rariteitenkabinetten.

De dieren op sterkwater deden mensen griezelen en de afwijkende mensensoorten prikkelden de nieuwsgierigheid. Op de hedendaagse kermissen zijn dergelijke rariteitenkabinetten verdwenen.

De heer Barnum ging niet onder valse bescheidenheid gebukt. Hij noemde zijn show gewoon De Grootste Show.

Een dwerg die zich afvraagt of hij nou wel of niet zal roken.

Francesco Lentini uit Sicilië wist het niet te maken als voetballer.

Lionel, de Leeuwman, was toen hij nog maar 5 was al hard aan een bezoekje aan de kapper toe.

Tippler White presenteerde Barney en Joy Worth als het zwaarste getrouwde stel ter wereld. De foto werd in 1947 gemaakt op de kermis van Hull.

Rita Cauda trad op als Donna Cannone. Een foto uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Cauda, die niet minder dan 260 kilo woog, was een van de laatste menselijke vleesklompen die in Italië op de kermis werd tentoongesteld. Haar impresario was Gustavo Cottino, in zijn tijd een beroemde kwakzalver.

Een Duitse hongerkunstenaar. Hij werd geëxposeerd tussen 1898 en 1914. Naar verluidt bezochten in 1910 maar liefst 10.000 mensen zijn optreden in Turijn. De man vastte beroepsmatig. Hij leefde op een dieet van cafeïne en nicotine. Hij was getrouwd en had drie kinderen.

Een olifant die fietst? Da’s tot daar aan toe! Maar waarom zou hij daarbij een bril en een tropenhelm dragen?

Circus Barnum organiseerde zelfs Romeinse wagenrennen.

Acrobaten en gedresseerde dieren maken van meet af aan deel uit van het kermisvermaak.

De allerkleinste mensen waren de sterren van ‘De keizer van Lilliput’.