Tengevolge van de ontdekkingsreizen waren er in Europa voor het eerst veel exotische dieren te zien. Aanvankelijk in privé-verzamelingen van vorsten, later ook voor een breder publiek.
Tengevolge van de ontdekkingsreizen waren er in Europa voor het eerst veel exotische dieren te zien. Aanvankelijk in privé-verzamelingen van vorsten, later ook voor een breder publiek. In de 15de en 16de eeuw veranderde Europa grondig. Ontdekkingsreizen verruimden het beeld van de wereld. Reizigers kwamen terug naar huis met de vreemdste diersoorten. Zij brachten koningen en edelen ertoe exotische dieren en objecten te gaan verzamelen. Jammer genoeg bleven die collecties besloten. Dankzij de verbreiding van de boekdrukkunst kreeg het grote publiek gaandeweg weet van het bestaan van dergelijke verzamelingen. Iedereen was benieuwd naar dieren en dingen uit al die nieuwe, onbekende streken. Slimme impresario’s speelden op die behoefte in. Ze introduceerden onder meer menagerieën. Die trokken drommen belangstellenden. Veel mensen waren in deze tijd gefascineerd door het bizarre en vreemde. Op kermissen schoten rariteitenkabinetten dan ook als paddenstoelen uit de grond.
Paardherten uit Maleisië zoals hier te zien, maakten in de 18de eeuw deel uit van menagerieën van adellijke personen.
Hier zien we zebra’s die een wagen trekken. Maar dit is niet echt! De dieren werden in die tijd in de menagerieën gehouden vanwege hun uiterlijk maar ook vanwege datgene wat zij vertegenwoordigden. In deze afbeelding wordt duidelijk de relatie gelegd tussen exotische dieren en hoge status.
Niet alle dieren in een menagerie waren groot of wild. Een voorbeeld is deze diep blauwe papegaai.
Met name in de 18de eeuw waren exotische dieren populair terwijl in de 19de eeuw hoofdzakelijk wilde dieren geliefd waren. Deze papegaai is een voorbeeld van een aantrekkelijk exotisch dier dat door rijke mensen in hun particuliere collectie werd gehouden. Ook het paardhert en andere aparte diersoorten zijn voorbeelden van dergelijke exotische dieren in menagerieën van de welgestelden. Sommige soorten herten die eerst in particuliere menagerieën thuishoorden, zijn later verwilderd.
Op deze boekillustratie uit 1821 zien we een jachtluipaard die op het punt staat aan te vallen.
Deze illustratie is gebaseerd op een verhaal dat George Stubbs op een van zijn schilderijen heeft vereeuwigd, namelijk een jachtluipaard en hertenbok met twee indianen. Dit schilderij is gemaakt naar aanleiding van een echte gebeurtenis die plaatsvond in 1764. Toen kreeg de gouverneur van Madras in India, George Pigot, een jachtluipaard. Het jachtluipaard, dat in India afgericht wordt voor de jacht, werd naar Windsor Great Park gebracht door de twee Indiaanse handelaren. Zij zouden een demonstratie geven van het jachttalent van het dier. In een afgezet gebied werden het jachtluipaard en de hertenbok losgelaten. Veel publiek kwam op deze demonstratie af. Maar volkomen onverwacht gebruikte het jachtluipaard de hertenbok als springplank en ontsnapte uit de arena. Het luipaard doodde vervolgens kleinere herten in het park en at die op.
Een kopergravure uit ongeveer 1715 van de Menagerie van Versailles in Parijs. Die herbergde zo te zien ongelooflijk veel flamingo’s.
De menagerie komt voort uit koninklijke hoven. De Menagerie van Versailles werd gebouwd tussen 1663 en 1668 door Le Vau. Dat was de lievelingsarchitect van Lodewijk XIV. Op een centraal punt was een klein kasteel omgeven door schuilplaatsen, vijvers en weiden. Je kon hier een groot aantal exotische vogels en zoogdieren zien. Echt grote kermismenagerieën met vele soorten dieren verschenen pas in de tweede helft van de 19de eeuw.