Onder edelen raakte het in de mode hun tuinen om te laten bouwen tot fantasielandschappen. Het gewone volk mocht daar later ook van komen genieten.
Lusthoven zijn zeker van adellijke oorsprong. De eerste werden vlakbij kastelen en jachtverblijven van de adel aangelegd. In de 16de eeuw gingen de eerste lusthoven voor het grote publiek open. Die werden gerealiseerd aan de rand van de grote Europese steden. De meeste ervan verdwenen in de loop der tijd. Maar er bestaat er nog steeds eentje: Bakken in Denemarken. Deze pleziertuin ten noorden van Kopenhagen bestaat sinds 1583. Lusthoven kunnen worden beschouwd als de voorlopers van de moderne amusementsparken. Bezoekers konden er tal van vermakelijkheden aantreffen. Er waren zelfs al primitieve draaimolens. Rond 1800 stonden deze publiekstrekkers op het toppunt van hun populariteit. Tivoli in Kopenhagen en Vauxhall in Londen waren geliefde bestemmingen. Je kon er doorlopend rekenen op amusement. Permanente kermisterreinen waren ook te vinden op de Place Marigny in Parijs, en op de Piazza Pepe in Rome. In de 19de eeuw werden veel lusthoven omgebouwd tot dierentuinen.
Het lusthof Laxenburg in de buurt van Wenen in 1853.
De eerste lusthoven bestonden uit betoverende landschappen en paradijselijke bosschages die door bedreven tuinlieden waren gecreëerd. Het Laxenburg Park nabij Wenen was in 1760 op een jachtterrein aangelegd. Keizer Franz II liet dat voor zijn eigen genoegen ombouwen tot een romantisch landschap met Chinese bruggen, een kasteel, moskeeën en zelfs een vissersdorpje. Parken als Laxenburg zijn nauw verwant met de kermis omdat ze waren ontworpen voor amusement en ontspanning. Later, toen technische nieuwigheden als Panorama’s werden toegevoegd, ontwikkelden lusthoven zich tot amusementsparken voor het grote publiek.
Ingekleurde gravure van Vauxhall Gardens rond 1770. De illustratie komt uit het boek Amusements of Old London, dat W. B. Bolton in 1900 publiceerde.
Vauxhall Gardens in Londen, circa 1780. Zangeres Madame Weischell, destijds een beroemdheid, is hier te zien terwijl ze een uitvoering geeft.
Deze gravure uit circa 1780 toont de ‘Russische Bergen’ (‘Montagnes Russes’) en het Panstéreorama, een soort panorama.
De gondola was een van de topattracties in het Prater te Wenen. De tekening werd gemaakt in 1873.
Het Prater in Wenen in 1891.
Het reuzenrad in het Prater. De foto werd gemaakt in 1941. Dit enorme Riesenrad was in 1897 gebouwd. Het was een symbool van technische vooruitgang. Het reuzenrad met zijn weidse uitzicht werd overal een bijzonder geliefde attractie.
Een prachtige blik op het Prater. Een foto uit 1967.
Op zaterdag 30 mei 1908 kon je in de Kursaal en het Royal Spa Café in Harrogate niet alleen genieten van optredens van Laurence Irving, Lenora Sparkes en het Kursaal Orkest, maar ook van bewegende beelden die werden geprojecteerd met een Munograph.
Parc Monceau is een tuin waar allerlei vermaak wordt geboden. Dergelijke tuinen waren oorspronkelijk bestemd voor de adel.